Poljoprivreda u Rasinskom okrugu između tradicije i problema: sve više izazova za proizvođače
Rasinski okrug, sa Kruševcem kao administrativnim centrom, godinama je jedan od važnijih poljoprivrednih regiona centralne Srbije. Plodna zemljišta u dolinama Zapadne Morave i Rasine, kao i brojna sela u opštinama Aleksandrovac, Varvarin, Ćićevac, Brus i Trstenik, stvarala su osnovu za snažnu poljoprivrednu proizvodnju. Ipak, poslednjih godina sve češće se postavlja pitanje u kakvom se stanju zapravo nalazi poljoprivreda ovog kraja.
Problemi koji pogađaju poljoprivrednike širom Srbije veoma su vidljivi i u Rasinskom okrugu. Rast troškova proizvodnje, nestabilne otkupne cene i neizvesnost na tržištu doveli su mnoge proizvođače u nezavidan položaj. Cena goriva, mineralnog đubriva i repromaterijala u poslednjih nekoliko godina značajno je porasla. Na drugoj strani, otkupne cene voća, žitarica i drugih proizvoda često ne prate taj rast.
Kako je u Rasinskom okrugu?
U ovom delu Srbije poljoprivreda ima različite oblike. Aleksandrovačka Župa poznata je po vinogradima i proizvodnji grožđa i vina, Trstenik po voćarstvu, dok su u Varvarinu, Ćićevcu i delu Kruševca dominantne ratarske kulture poput pšenice i kukuruza. Uprkos toj raznovrsnosti, problemi sa kojima se suočavaju proizvođači uglavnom su isti.
Mnogi poljoprivrednici iz Rasinskog okruga ističu da je planiranje proizvodnje postalo sve teže. Promene u agrarnoj politici, neizvesnost oko subvencija i česte promene pravila stvaraju dodatnu nesigurnost. Kada se tome doda i nestabilno tržište, proizvođači često rade u uslovima u kojima je teško proceniti da li će sezona biti uspešna ili gubitnička.
Nezadovoljstvo poljoprivrednika koje se poslednjih godina vidi kroz proteste i blokade puteva u različitim delovima Srbije odražava raspoloženje i u Rasinskom okrugu. Iako ovaj region nije uvek u centru takvih dešavanja, mnogi proizvođači ovde dele iste brige kao i njihove kolege iz Vojvodine ili drugih delova zemlje.
Dodatni problem predstavlja i demografska slika sela. U brojnim selima Rasinskog okruga sve je manje mladih ljudi koji žele da ostanu na poljoprivrednim gazdinstvima. Prosečna starost poljoprivrednika raste, dok interesovanje za nastavak porodične proizvodnje često opada.
Stručnjaci upozoravaju da bi upravo ovakvi regioni mogli imati veliki potencijal za razvoj savremene poljoprivrede. Kombinacija ratarske proizvodnje, voćarstva i vinogradarstva, kao i mogućnosti za razvoj prerade hrane, mogla bi biti snažan pokretač lokalne ekonomije. Međutim, za to su potrebni stabilni uslovi poslovanja, dugoročna strategija razvoja i veća ulaganja u modernizaciju proizvodnje.
Za sada, poljoprivreda u Rasinskom okrugu ostaje između tradicije i sve većih izazova. Dok se traktori širom Srbije povremeno pojavljuju na putevima kao znak protesta, proizvođači u ovom delu zemlje pokušavaju da održe proizvodnju i pronađu način da opstanu na tržištu koje postaje sve zahtevnije.
Hoće li naredne godine doneti stabilnije uslove i više sigurnosti za poljoprivrednike u Rasinskom okrugu? Ili će nezadovoljstvo rasti kao i u drugim delovima zemlje? Ostaju pitanja na koje odgovor tek treba da stigne.
